لاپاراسکوپی یک روش جراحی کم تهاجمی است که برای تشخیص و درمان بسیاری از بیماری های شکم و لگن به کار می رود.

در این روش، جراح با ایجاد یک یا چند برش کوچک، ابزاری به نام لاپاراسکوپ را که به دوربین و منبع نور مجهز است وارد بدن می کند.

تصاویر به صورت همزمان روی مانیتور نمایش داده می شوند و امکان بررسی دقیق اندام های داخلی بدون نیاز به ایجاد برش های بزرگ را فراهم می کنند.

علاوه بر تشخیص بیماری ها، از لاپاراسکوپی برای انجام بسیاری از جراحی ها و در برخی موارد نمونه برداری از بافت (بیوپسی) نیز استفاده می شود.

به دلیل کم تهاجمی بودن این روش، درد پس از عمل، میزان خونریزی، خطر عفونت و مدت بستری در بیمارستان معمولا کمتر از جراحی باز است.

بیشتر بیماران در مدت کوتاه تری به فعالیت های روزمره خود باز می گردند.

به همین دلیل، لاپاراسکوپی امروزه یکی از رایج ترین و موثرترین روش های جراحی در درمان بسیاری از بیماری های شکم و لگن محسوب می شود.

از عمل لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی می توان برای اهداف تشخیصی و درمان استفاده کرد.

برای مشاهده قسمت بیرونی رحم ، لوله های رحمی ، تخمدان ها و ناحیه داخلی لگن ممکن است لاپاراسکوپی تشخیصی توصیه شود.

از هیستروسکوپی تشخیصی برای بررسی داخل حفره رحم استفاده می شود.

اگر طی مراحل تشخیصی وضعیت غیرطبیعی تشخیص داده شود، می توان برای جلوگیری از نیاز به جراحی دوم، لاپاراسکوپی یا هیستروسکوپی جراحی را برای رفع همزمان آن انجام داد.

هر دو روش تشخیصی و عملیاتی باید توسط پزشکان با تخصص جراحی در این زمینه ها انجام شود. اطلاعات زیر به بیماران کمک می کند قبل از انجام هر یک از این روش ها بدانند که چه انتظاری دارند.

کاربردهای لاپاراسکوپی

امروزه، بسیاری از جراحی‌های رایج را می‌توان به صورت لاپاراسکوپی انجام داد. با این حال، اینکه آیا شما کاندید مناسبی برای جراحی لاپاراسکوپی هستید یا خیر، به پیچیدگی شرایط شما بستگی دارد.

برخی از شرایط پیچیده ممکن است نیاز به جراحی را برای مدیریت بیماری منتفی کند.

با این حال، عمل لاپاراسکوپی به دلیل مزایای آن، مانند هزینه کمتر و نتایج بهتر، نسبت به روش پیش‌فرض ترجیح داده شده، در حال تبدیل شدن به فهرست رو به رشدی از روش‌های رایج است. این لیست شامل موارد زیر است:

• برداشتن کیست، فیبروم، سنگ و پولیپ
• برداشتن تومورهای کوچک
• بیوپسی
• بستن و برگرداندن لوله‌های فالوپ
• برداشتن جنین در بارداری‌های خارج از رحم
• جراحی آندومتریوز
• ترمیم واژن و مجرای ادرار
• ارکیوپکسی (جراحی ترمیم بیضه)
• رکتوپکسی (ترمیم افتادگی رکتوم)
• جراحی ترمیم فتق
• جراحی ضد رفلاکس (فوندوپلیکاسیون)
• جراحی بای پس معده
• کوله سیستکتومی (برداشتن کیسه صفرا) برای سنگ کیسه صفرا
• آپاندکتومی (برداشتن آپاندیس) برای آپاندیسیت
• کولکتومی (برداشتن روده)
• رزکسیون ابدومینوپرینئال (برداشتن رکتوم)
• سیستکتومی (برداشتن مثانه)
• پروستاتکتومی (برداشتن پروستات)
• آدرنالکتومی (برداشتن غده فوق کلیوی)
• نفرکتومی (برداشتن کلیه)
• اسپلنکتومی (برداشتن طحال)
• نفرو یورتکتومی رادیکال (برای سرطان سلول انتقالی)
• عمل ویپل (پانکراتیکودئودنکتومی) برای سرطان پانکراس
• گاسترکتومی (برداشتن معده)
• برداشتن کبد

البته، این تکنیک‌های جراحی کم‌تهاجمی در بسیاری از نواحی دیگر بدن و خارج از شکم و لگن نیز به روشی مشابه لاپاراسکوپی انجام می‌شوند، اما اصطلاحات آنها متفاوت است.

مشکلاتی که با لاپاراسکوپی تشخیص داده شده یا درمان می شوند؟

برخی از بسیاری از مشکلاتی که با لاپاراسکوپی ممکن است تشخیص داده شود یا درمان شوند عبارتند از:

• درمان ناباروری زنان : لاپاراسکوپی به پزشکان این امکان را می دهد تا مشکلاتی از جمله بافت اسکار ، آندومتریوز و تومورهای فیبروئید را بررسی کنند و بررسی کنند که آیا رحم ، لوله های رحمی و تخمدان به هیچ وجه غیرطبیعی هستند.
• سایر مشکلات سیستم تولید مثل زنان : از جمله کف لگن و افتادگی واژن. برخی از انواع هیسترکتومی را می توان با استفاده از جراحی لاپاراسکوپی نیز انجام داد.
• حاملگی خارج رحمی : جنین در داخل لوله رحمی قرار می گیرد و رشد می کند. جنین در حال رشد در نهایت لوله رحمی را پاره می کند مگر اینکه با جراحی برداشته شود.
• چسبندگی : وجود بافت اسکار در حفره لگن.
• بیماری های سیستم ادراری: از لاپاراسکوپی می توان برای بررسی یا درمان (یا هر دو) شرایط سرطانی و غیر سرطانی کلیه ، بیماری مثانه و بی اختیاری استفاده کرد.
• سرطان های اندام های داخلی: با استفاده از لاپاراسکوپی می توان سرطان های کبد و لوزالمعده را تشخیص داد و برای برخی از سرطان های روده بزرگ می توان جراحی لاپاراسکوپی را انجام داد.
• بررسی مایع در داخل حفره شکم : لاپاراسکوپی می تواند به تعیین علت کمک کند.
• سایر مشکلات : اندام های بیمار (مانند کیسه صفرا و آپاندیس) را می توان با لاپاراسکوپی برداشته و فتق ها را ترمیم کرد.

لاپاروسکوپی تشخیصی

لاپاراسکوپی می تواند به پزشکان کمک کند بسیاری از مشکلات زنان از جمله آندومتریوز، درمان فیبروم رحم و سایر ناهنجاری های ساختاری، کیست تخمدان، چسبندگی (بافت اسکار) و حاملگی خارج رحمی را تشخیص دهند.

اگر درد ، سابقه عفونت لگن در گذشته یا علائمی مبنی بر بیماری لگن دارید، پزشک ممکن است این روش را به عنوان بخشی از ارزیابی شما توصیه کند.

لاپاراسکوپی گاهی اوقات پس از انجام ارزیابی اولیه ناباروری بر روی هر دو شریک توصیه می شود. معمولاً به زودی پس از پایان قاعدگی انجام می شود.

لاپاراسکوپی معمولاً به صورت سرپایی و تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. بعد از اینکه بیمار بر روی تحت بیهوشی قرار گرفت، یک تلسکوپ از طریق ناف قرار می گیرد.

از گاز دی اکسید کربن برای پر کردن شکم استفاده می شود که دیواره شکم را از اندام های داخلی دور می کند و خطر آسیب به اندام های اطراف مانند روده ، مثانه و رگ های خونی را کاهش می دهد.

یک کاوشگر کوچک معمولاً از طریق یک برش دیگر ، در قسمت تحتانی شکم وارد می شود تا اندام های لگن را به دید واضح منتقل کند (شکل 2).

علاوه بر این ، مایع اغلب از طریق دهانه رحم، رحم و لوله های رحمی تزریق می شود تا مشخص شود لوله ها باز هستند.

در صورت عدم مشاهده ناهنجاری در این زمان، یک یا دو بخیه برش ها را می بندد. در صورت کشف ناهنجاری ها، لاپاراسکوپی تشخیصی می تواند به لاپاراسکوپی عملی تبدیل شود.

لاپاراسکوپی درمانی

در حین لاپاراسکوپی جراحی ، بسیاری از اختلالات شکمی همزمان با تشخیص می توانند از طریق لاپاراسکوپ با خیال راحت درمان شوند.

هنگام انجام لاپاراسکوپی جراحی، پزشک ابزارهای اضافی مانند کاوشگرها، قیچی ها، ابزارهای گیرنده، پنس بیوپسی، ابزارهای الکترو جراحی یا لیزر و مواد بخیه را از طریق دو یا چند برش اضافی وارد می کند.

لیزر اگرچه در انجام برخی اقدامات کمک قابل توجهی می کند، گران است و لزوماً از سایر روشهای جراحی یا ابزارهای استفاده شده در حین لاپاراسکوپی بهتر یا موثر نیست.

انتخاب روش و ابزار به عوامل زیادی از جمله تجربه پزشک و ترجیح و محل مشکل بستگی دارد.

برخی از مشکلاتی که می توان با لاپاراسکوپی جراحی اصلاح کرد شامل درمان چسبندگی (بافت اسکار) از اطراف لوله های رحمی و تخمدان ها، باز کردن لوله های مسدود شده ، برداشتن کیست تخمدان و درمان حاملگی های خارج رحمی است.

آندومتریوز همچنین می تواند از خارج رحم ، تخمدان ها یا صفاق خارج شود یا از بین برود.

تحت شرایط خاص، ممکن است فیبروم های رحم نیز برداشته شوند. از لاپاراسکوپی عملی می توان برای برداشتن تخمدان های بیمار و لوله های رحمی آسیب دیده نیز استفاده کرد.

انواع لاپاراسکوپی

در ادامه به انواع لاپاراسکوپی پرداخته می‌شود:

لاپاراسکوپی رحم

همان‌طور که اشاره شد، لاپاراسکوپی برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جراحی‌هایی مانند هیسترکتومی (برداشتن رحم) و میومکتومی (حذف فیبروم‌های رحمی) توسط متخصص زنان و زایمان با این روش انجام‌پذیر است.

هیسترکتومی می‌تواند به روش شکمی، واژینال یا لاپاراسکوپی صورت گیرد و به صورت توتال یا ساب‌توتال انجام شود.

در هیسترکتومی لاپاراسکوپی توتال، رحم از داخل بدن از طریق برش‌های کوچک یا واژن به شکل قطعات کوچک خارج می‌گردد.

این عمل، جراحی بزرگی محسوب شده و ممکن است پیامدهای جسمی و روانی قابل توجهی به همراه داشته باشد.

لاپاراسکوپی کیست تخمدان

تمامی جراحی‌های مربوط به کیست تخمدان، توده‌های تخمدانی، آندومتریوز و هیدروسالپینکس از طریق لاپاراسکوپی قابل انجام هستند.

در این روش، لاپاروسکوپ که ابزاری لوله‌ای‌شکل و مجهز به منبع نور است، وارد شکم شده تا جراح تصویر دقیق تخمدان‌ها را مشاهده کند.

پس از آن، کیست از طریق برش‌های کوچک روی پوست توسط جراح زنان برداشته می‌شود و در پایان، این برش‌ها با بخیه‌های قابل جذب بسته می‌گردند.

توجه داشته باشید که لاپاراسکوپی تخمدان ممکن است برای برداشت کیست از یک یا هر دو تخمدان اجرا شود.

لاپاراسکوپی معده

لاپاراسکوپی معده عمدتاً برای انجام جراحی بای‌پس معده با هدف کاهش وزن استفاده می‌شود.

در این روش، جراح با ایجاد تغییرات اساسی در بخش‌هایی مانند معده و روده، به کاهش وزن مؤثر کمک می‌کند.

بای‌پس معده توسط انجمن آمریکایی جراحی متابولیک و مؤسسه ملی بهداشت به عنوان «استاندارد طلایی» برای جراحی چاقی شناخته می‌شود.

این جراحی معمولاً به روش لاپاراسکوپی و با ایجاد پنج تا شش برش کوچک انجام می‌شود که از طریق آنها دوربین و ابزار جراحی وارد بدن می‌گردد.

جراح قسمت بالایی معده را از پایینی جدا کرده و کیسه کوچکی ایجاد می‌کند تا مصرف غذا محدود شود.

سپس بخشی از روده کوچک (ژژنوم) به این کیسه متصل شده و مسیر عبور غذا از معده و دوازدهه کوتاه می‌شود که باعث کاهش جذب کالری و مواد مغذی، یا همان سوءجذب، می‌گردد.

علاوه بر این، لاپاراسکوپی در جراحی و تشخیص سرطان معده نیز کاربرد دارد و پزشک با وارد کردن لاپاراسکوپ از برش کوچک، ناحیه معده را بررسی کرده و در صورت نیاز نمونه بافتی (بیوپسی) برای آزمایش پاتولوژی برداشت می‌کند.

لاپاراسکوپی فتق

فتق شکمی نتیجه ضعف عضلات دیواره شکم است که در آن بافت‌ها یا حتی روده‌ها ممکن است بیرون‌زدگی پیدا کنند.

در صورت عدم درمان، این وضعیت می‌تواند عوارضی مانند عفونت یا خونریزی روده ایجاد نماید.

لاپاراسکوپی ترمیم فتق در مواردی استفاده می‌شود که فتق اندازه کوچکتری داشته و پیچیدگی کمتری دارد.

این روش جراحی کم‌تهاجمی برای درمان انواع فتق‌های شکمی و کشاله ران است و با استفاده از سه تا چهار برش کوچک و وارد کردن لاپاراسکوپ انجام می‌شود.

در برخی موارد نیز از توری برای نگهداری بافت‌ها در جای خود استفاده می‌گردد. زمان معمول این عمل حدود یک ساعت است.

عمل لاپاراسکوپی کلیه

در جراحی باز کلیه، نیاز به برش‌های بزرگ و بستری طولانی‌مدت وجود دارد، اما با پیشرفت تکنیک‌های لاپاراسکوپی و فناوری‌های نوین در جراحی اورولوژی، امکان برداشت کامل یا جزئی کلیه از طریق چند برش کوچک فراهم شده است.

در صورتی که نیاز به برداشت کل کلیه باشد، ممکن است برش بزرگ‌تری ایجاد گردد. در لاپاراسکوپی کلیه، تصاویر گرفته‌شده توسط لاپاراسکوپ روی مانیتور نمایش یافته و با بزرگ‌نمایی جزئیات همراه است؛ این موضوع به جراح اجازه می‌دهد تا با دقت بیشتری نسبت به جراحی‌های کلاسیک، بافت‌های کلیه را مشاهده کند.

برداشتن کیسه صفرا

جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرا یکی از رایج ترین عمل های کم تهاجمی است.

در این روش، جراح پس از ایجاد چند برش کوچک، دوربین و ابزارهای جراحی را وارد شکم کرده و کیسه صفرا را با دقت از بافت های اطراف جدا می کند.

این روش معمولا برای درمان سنگ کیسه صفرا، التهاب مزمن یا سایر بیماری های این عضو انجام می شود و نسبت به جراحی باز، دوران نقاهت کوتاه تری دارد.

برداشتن رحم

لاپاراسکوپی رحم یا هیسترکتومی لاپاراسکوپی برای درمان بیماری هایی مانند فیبروم های بزرگ، خونریزی های غیر طبیعی، آندومتریوز یا برخی سرطان های زنان کاربرد دارد.

جراح با کمک دوربین، رحم را از بافت های اطراف جدا کرده و آن را به قطعات کوچک تقسیم می کند تا از طریق برش های کوچک یا واژن خارج شود.

این روش باعث کاهش درد، خونریزی و احتمال ایجاد چسبندگی پس از عمل می شود.

برداشتن روده بزرگ

کولکتومی لاپاراسکوپی یکی از روش های موثر برای درمان بیماری های روده بزرگ است.

این جراحی در مواردی مانند سرطان روده بزرگ، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، پولیپ های پیشرفته یا برخی عوارض روده انجام می شود.

جراح با استفاده از دوربین و ابزارهای مخصوص، بخش آسیب دیده روده را خارج کرده و در صورت امکان قسمت های سالم را دوباره به یکدیگر متصل می کند.

برداشتن کلیه

نفرکتومی لاپاراسکوپی برای خارج کردن تمام یا بخشی از کلیه به کار می رود.

این روش معمولا در بیماران مبتلا به سرطان کلیه، توده های کلیوی یا کلیه هایی که عملکرد خود را از دست داده اند انجام می شود.

به دلیل برش های کوچک، بیمار درد کمتری را تجربه کرده و معمولا سریع تر بهبود پیدا می کند.

برداشتن غده فوق کلیوی

آدرنالکتومی لاپاراسکوپی یکی از جراحی های تخصصی برای درمان تومورها یا بیماری های غده فوق کلیوی است.

به دلیل قرارگیری این غده در نزدیکی عروق بزرگ و اندام های حیاتی، انجام این عمل به مهارت و تجربه بالای جراح نیاز دارد.

استفاده از دوربین با کیفیت بالا به جراح کمک می کند تا غده را با دقت بیشتری خارج کند و احتمال آسیب به بافت های اطراف را کاهش دهد.

برداشتن پروستات

پروستاتکتومی لاپاراسکوپی بیشتر برای درمان سرطان پروستات محدود به غده پروستات انجام می شود.

در این روش، جراح از طریق چند برش کوچک، پروستات را با حفظ حداکثری ساختارهای اطراف خارج می کند.

استفاده از این تکنیک می تواند به کاهش خونریزی، درد پس از عمل و کوتاه شدن مدت بستری در بیمارستان کمک کند.

برداشتن مثانه

سیستکتومی لاپاراسکوپی معمولا در بیمارانی انجام می شود که به سرطان مثانه یا برخی بیماری های پیشرفته این عضو مبتلا هستند.

در این جراحی، ابزارهای مخصوص از طریق برش های کوچک وارد شکم شده و مثانه یا بخشی از آن با دقت خارج می شود.

انتخاب این روش می تواند باعث کاهش عوارض ناشی از جراحی باز و تسریع روند بهبودی بیمار شود.

برداشتن طحال

اسپلنکتومی لاپاراسکوپی برای درمان برخی بیماری های خونی، آسیب های شدید طحال یا تومورهای این عضو انجام می شود.

از آنجا که طحال در مجاورت معده، لوزالمعده و روده بزرگ قرار دارد، این جراحی نیازمند دقت و مهارت بالای جراح است.

در صورت امکان، انجام اسپلنکتومی با لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز، درد کمتر، اسکار کوچک تر و دوران نقاهت کوتاه تری برای بیمار به همراه خواهد داشت.

تکنیک های انجام لاپاراسکوپی

تکنیک های لاپاراسکوپی گزینه های کم تهاجمی را برای بسیاری از اقدامات زنان فراهم می کند.

میومکتومی، برداشتن لیومیوم رحم (میوم یا فیبروم) ، می تواند از طریق لاپاراسکوپی در بیماران انتخاب شده انجام شود.

سایر روش های لاپاراسکوپی برای درمان لیومیوم از جمله انسداد شریان رحم و میولیز ایجاد شده است ، اما معمولاً از این موارد استفاده نمی شود.

لیومیوم رحم شایع ترین نوع تومور لگن در زنان است ، با خطر ابتلا به زندگی در حدود 70 تا 80 درصد.

انواع مختلفی از روش های درمانی لیومیوم ، از نظر دارویی و جراحی وجود دارد.

انتخاب روش های درمانی به عوامل زیادی از جمله ویژگی های میوم ، بیمار و تخصص جراحی بستگی دارد.

لاپاراسکوپی (یا پریتونوسکوپی) یک روش پزشکی است که برای بررسی داخلی حفره های شکم یا لگن برای تشخیص یا درمان (یا هر دو) تعدادی از بیماری ها و شرایط مختلف استفاده می شود.

مزیت عمل لاپاراسکوپی این است که فقط یک برش کوچک لازم است. به همین دلیل لاپاراسکوپی به عنوان “جراحی با تهاجم کم نیز شناخته می شود.

لاپاراسکوپی با استفاده از یک لوله باریک (لاپاراسکوپ) که از طریق یک برش کوچک وارد شده است، فضای داخلی حفره شکم یا لگن را بررسی می کند.

لاپاراسکوپ شامل سر دوربین های فیبر نوری یا سرهای جراحی (یا هر دو) است.

نحوه انجام لاپاراسکوپی

جراحی لاپاراسکوپی با یک برش کوچک در نزدیکی ناف یا استخوان لگن شروع می‌شود. این برش ابتدا برای پمپاژ گاز دی اکسید کربن به داخل حفره شکم یا لگن استفاده می‌شود.

در جراحی لاپاراسکوپی، از لوله‌های جراحی نازکی به نام تروکار استفاده می‌شود.

جراح اولین تروکار را وارد قسمت مشخص می‌کند و سپس یک لوله گاز را از طریق تروکار وارد می‌کند تا حفره شکم یا لگن با گاز باد پر شود.

این کار به جدا شدن دیواره شکم از اندام‌های شما کمک می‌کند و تجسم اندام‌های شما را بر روی مانیتور ویدیویی آسان‌تر خواهد کرد.

پس از باد کردن حفره شکم، متخصص لوله گاز را خارج کرده و یک لاپاراسکوپ را از طریق تروکار وارد ناحیه مورد نظر می‌کند.

لاپاراسکوپ تصاویر ویدیویی زنده از محل جراحی را بر روی مانیتور ویدیویی نمایش می‌دهد. این به متخصص اجازه می‌دهد تا به راحتی سایر ابزارهای جراحی را به محل مشکل هدایت کند.

بسته به نوع عمل، ممکن است یک یا چند برش سوراخ کلید ایجاد شود و یک تروکار وارد شود.

جراحی لاپاروسکوپی از ابزارهای بلند و نازکی استفاده می‌کند که به راحتی در تروکارها قرار می‌گیرند.

در طی برخی از مراحل، ممکن است یک درن جراحی در حفره شکم شما قرار داده شود تا مایعات اضافی بدن تخلیه شود.

در این حالت، مایعات از طریق یک لوله کوچک می تواند تخلیه شود. در برخی شرایط، ممکن است لازم باشد لوله برای مدتی پس از عمل در بدن شما باقی بماند تا به تخلیه مایعات ادامه دهد و ممکن است محل برش پس از جراحی بخیه زده شود.

گازهایی که وارد حفره بدن شده‌اند نیز قبل از بسته شدن برش‌ها از بدن شما خارج می‌شوند. لازم به ذکر است که تیم جراحی قبل از برداشتن لوله تنفسی و سرم، مرتباً علائم حیاتی شما را بررسی می‌کنند.

خطرات لاپاراسکوپی

مشابه تمام جراحی ها ، خطرات مرتبط با لاپاراسکوپی وجود دارد.

عفونت مثانه بعد از عمل و تحریک پوست شایع ترین است. چسبندگی (بافت اسکار درون شکم) ممکن است ایجاد شود، اگرچه این احتمال نسبت به عمل جراحی باز (لاپاراتومی) کمتر است.

هماتوم ها (کبودی های پر شده از خون) دیواره شکم می توانند در نزدیکی برش ها ایجاد شوند. عفونت های لگنی یا شکمی ممکن است رخ دهد.

عوارض جدی لاپاراسکوپی تشخیصی و جراحی نادر است. خطر عمده آسیب به روده، مثانه، حالب، رحم، عروق اصلی یا سایر اندام ها است که ممکن است نیاز به جراحی اضافی داشته باشد.

آسیب ها می توانند در حین قرار دادن ابزارهای مختلف از طریق دیواره شکم یا در حین درمان جراحی رخ دهند.

برخی شرایط ممکن است خطر عوارض جدی را افزایش دهد، این موارد شامل جراحی قبلی شکم، به ویژه جراحی روده و سابقه یا وجود چسبندگی روده، لگن، آندومتریوز شدید، عفونت های لگنی، چاقی یا لاغری بیش از حد است.

واکنش های آلرژیک، آسیب عصبی و عوارض بیهوشی به ندرت اتفاق می افتد.

احتباس ادراری بعد از عمل غیر شایع است و ترومبوز وریدی (لخته خون) نادر است.

خطر مرگ در اثر لاپاراسکوپی بسیار کم است (حدود 3 در 100،000) وقتی همه عوارض احتمالی در نظر گرفته شود، از هر 100 نفر 1 یا 2 زن ممکن است دچار عارضه ای شوند که معمولاً نتیجه جزئی دارد.

مراقبت های قبل لاپاروسکوپی

برای انجام عمل لاپاراسکوپی، رعایت دقیق توصیه‌های قبل از جراحی بسیار ضروری است تا روند عمل بدون مشکل انجام شود. حتماً نکات زیر را پیش از عمل رعایت کنید:

• از نیمه‌شب قبل از جراحی، از خوردن غذا، نوشیدن هر نوع مایعات (حتی آب) و استعمال سیگار خودداری کنید.
• در روز عمل لباس‌های راحت و گشاد بپوشید تا بعد از جراحی احساس فشار یا ناراحتی در ناحیه شکم نداشته باشید.
• از کفش‌های تخت و پاشنه‌کوتاه استفاده کنید، زیرا ممکن است پس از بیهوشی دچار خواب‌آلودگی یا سرگیجه شوید و حفظ تعادل برایتان دشوار باشد.
• تمام زیورآلات، از جمله انگشتر، گردنبند و گوشواره را قبل از ورود به اتاق عمل خارج کنید.
• لاک ناخن را کاملاً پاک کنید تا امکان بررسی رنگ ناخن‌ها و علائم حیاتی توسط تیم بیهوشی وجود داشته باشد.
• در روز عمل حتماً یک همراه داشته باشید، زیرا پس از اتمام جراحی مجاز به رانندگی نخواهید بود و نیاز به کمک در مسیر بازگشت به خانه دارید.

مزایای لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز

لاپاراسکوپی یک روش جراحی کم تهاجمی است که در آن به جای ایجاد برش بزرگ، چند برش کوچک روی شکم ایجاد می شود و جراح با استفاده از دوربین و ابزارهای تخصصی، عمل را انجام می دهد.

در بسیاری از جراحی های شکمی و لگنی، این روش می تواند نسبت به جراحی باز مزایایی داشته باشد، البته انتخاب روش مناسب به نوع بیماری، محل درگیری و شرایط بیمار بستگی دارد.

مهم ترین مزایای لاپاراسکوپی عبارتند از:

• برش های کوچک تر: در لاپاراسکوپی معمولا به جای یک برش بزرگ، چند برش کوچک ایجاد می شود که می تواند آسیب بافتی و ظاهر اسکار جراحی را کاهش دهد.
• درد کمتر پس از عمل: به دلیل کوچک تر بودن برش ها و آسیب کمتر به بافت های اطراف، بسیاری از بیماران پس از لاپاراسکوپی درد کمتری نسبت به جراحی باز تجربه می کنند.
• دوره نقاهت کوتاه تر: در برخی جراحی ها، بیمار می تواند فعالیت های روزمره خود را زودتر از جراحی باز از سر بگیرد. مدت زمان بازگشت به فعالیت به نوع عمل و شرایط فرد بستگی دارد.
• کاهش احتمال برخی عوارض زخم: کوچک تر بودن محل برش می تواند خطر برخی مشکلات مرتبط با زخم جراحی را کاهش دهد، هرچند لاپاراسکوپی نیز بدون خطر نیست.
• کاهش مدت بستری در برخی جراحی ها: بسیاری از اعمال لاپاراسکوپی به صورت کم تهاجمی انجام می شوند و ممکن است بیمار نسبت به جراحی باز مدت کوتاه تری در بیمارستان بماند.
• دید دقیق تر از محل جراحی: دوربین لاپاراسکوپ تصویر بزرگنمایی شده ای از ناحیه مورد نظر در اختیار جراح قرار می دهد و به مشاهده دقیق ساختارهای داخل شکم و لگن کمک می کند.

با وجود این مزایا، لاپاراسکوپی برای همه بیماران یا تمام انواع جراحی مناسب نیست. پزشک با توجه به نوع بیماری، سابقه پزشکی و شرایط عمومی بیمار، مناسب ترین روش جراحی را انتخاب می کند.

عوارض لاپاراسکوپی

علیرغم مزایای فراوان این روش جدید، خطر عوارض خاصی نیز وجود دارد. شایع‌ترین خطرات مرتبط با عمل لاپاراسکوپی خونریزی، عفونت و آسیب به اندام‌های شکمی است.

با این حال، این موارد نادر هستند و از هر 100 بیمار در حدود یک تا دو نفر رخ می‌دهند.

پس از جراحی، نظارت بر علائم شما مهم است. در صورت بروز هر یک از موارد زیر، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید:

• تب یا لرز
• درد شکمی که با گذشت زمان بدتر می‌شود
• قرمزی، تورم، خونریزی یا تجمع مایع در محل برش
• تهوع یا استفراغ مداوم
• سرفه مداوم
• تنگی نفس
• عدم توانایی در ادرار کردن
• سبکی سر

معمولاً خطر کمی برای آسیب به اندام‌های داخلی که در طول لاپاراسکوپی بررسی می‌شوند، وجود دارد.

تخمین زده می‌شود که عوارض جدی پس از لاپاراسکوپی در حدود 1 مورد از 1000 مورد رخ می‌دهد.

اگر عضوی سوراخ شود، ممکن است خون و سایر مایعات به بدن شما نشت کنند. در این صورت، برای ترمیم آسیب به جراحی دیگری نیاز خواهید داشت. عوارض جدی پس از لاپاراسکوپی عبارتند از:

• آسیب به عضوی مانند روده یا مثانه، که می‌تواند منجر به از دست دادن عملکرد شود.
• آسیب به یک شریان اصلی.
• عوارض ناشی از استفاده از گاز دی اکسید کربن در طول عمل، مانند تجمع حباب‌های گاز در رگ‌ها.
• واکنش آلرژیک جدی به بیهوشی عمومی.
• لخته شدن خون در ورید، معمولاً در یکی از پاها (ترومبوز ورید عمقی یا DVT)، که می‌تواند جریان خون را در رگ خونی ریه قطع و مسدود کند (آمبولی ریوی).

در برخی شرایط، جراح شما ممکن است خطرات لاپاراسکوپی تشخیصی را بیشتر از مزایای آن در نظر بگیرد.

این مورد در افرادی که قبلاً جراحی شکم داشته‌اند، شایع‌تر است زیرا خطر ایجاد چسبندگی بین ساختارهای شکمی و اندام‌های آسیب‌رسان را افزایش می‌دهد.

مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی

رعایت مراقبت های پس از لاپاراسکوپی نقش مهمی در کاهش عوارض و تسریع روند بهبودی دارد.

پس از جراحی، احساس درد خفیف در محل برش ها، حساسیت اطراف ناف، کبودی مختصر و گاهی درد در شانه یا شکم به دلیل گاز استفاده شده در حین عمل طبیعی است.

ممکن است برخی افراد برای مدت کوتاهی دچار تهوع، سرگیجه یا احساس خستگی شوند که معمولا به تدریج برطرف می شود.

محل برش ها با پانسمان پوشانده می شود که معمولا پس از 24 ساعت قابل برداشتن است.

پس از آن می توانید دوش بگیرید، اما لازم است زخم ها را تمیز و خشک نگه دارید تا روند ترمیم سریع تر انجام شود.

بخیه ها نیز در بیشتر موارد جذبی هستند و نیازی به کشیدن ندارند.

پیاده روی سبک و انجام فعالیت های روزمره با نظر پزشک از چند روز پس از عمل قابل شروع است و به کاهش خطر لخته شدن خون کمک می کند.

با این حال، از انجام فعالیت های سنگین تا زمان بهبودی کامل خودداری کنید.

در صورت درد شدید، تب، خونریزی غیر طبیعی، قرمزی یا ترشح از محل زخم، تهوع و استفراغ مداوم یا تنگی نفس، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

هزینه لاپاراسکوپی

یکی از مهمترین مزایای جراحی لاپاراسکوپی، هزینه کمتر آن نسبت به لاپاراتومی است.

با وجود اینکه تجهیزات لاپاراسکوپی بسیار گران است، به دلیل دوره بستری کوتاه‌تر، مصرف داروهای کمتر، بازگشت سریع‌تر به کار و سایر مزایای این روش که قبلاً ذکر شد، هزینه نهایی این جراحی به ویژه هزینه آن با دفترچه بیمه تامین اجتماعی کمتر از جراحی لاپاراتومی است.

البته بسته به اینکه کدام قسمت از بدن برای درمان تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد و این جراحی توسط ربات یا به صورت دستی توسط جراح انجام می‌شود، این هزینه‌ها می‌تواند متفاوت باشد.

به عنوان مثال، انجام جراحی لاپاراسکوپی با ربات به دلیل دقت بالای آن، بیشتر از انجام جراحی لاپاراسکوپی با دست است.

بسته به اینکه دستگاه‌های مورد استفاده برای انجام جراحی لاپاراسکوپی چقدر مجهز باشند، هزینه‌های این جراحی می‌تواند کم و زیاد شود.

اگر بیمه تامین اجتماعی با بیمارستانی که جراحی در آن انجام می‌شود قرارداد داشته باشد، بیمار فقط بخشی از هزینه‌ها را دریافت می‌کند.

برای جزئیات بیشتر در مورد گزینه‌های پرداخت، با محل بیمارستان و پزشک خود مشورت کنید.

سوالات متداول

جراحی لاپاراسکوپی به دلیل کم تهاجمی بودن در بسیاری از اعمال جراحی مورد استفاده قرار می گیرد.

با این حال، مناسب بودن این روش و نتیجه آن به نوع بیماری و شرایط هر بیمار بستگی دارد.

آیا جراحی لاپاراسکوپی درد دارد؟

بله، ممکن است بیمار پس از جراحی مقداری درد یا ناراحتی داشته باشد.

شدت درد معمولا به نوع عمل و شرایط فرد بستگی دارد و با داروهای تجویزشده قابل کنترل است.

جراحی لاپاراسکوپی چقدر طول می کشد؟

مدت زمان جراحی ثابت نیست و به نوع عمل، پیچیدگی بیماری و شرایط بیمار بستگی دارد.

برخی اعمال لاپاراسکوپی کوتاه هستند و برخی جراحی های پیچیده به زمان بیشتری نیاز دارند.

آیا بعد از لاپاراسکوپی جای زخم باقی می ماند؟

از آنجا که در لاپاراسکوپی معمولا برش های کوچکی ایجاد می شود، جای زخم آن نسبت به بسیاری از جراحی های باز کمتر است.

با این حال، میزان باقی ماندن اسکار به تعداد و محل برش ها و روند ترمیم پوست بستگی دارد.

دوره نقاهت جراحی لاپاراسکوپی چقدر است؟

دوره نقاهت به نوع جراحی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.

بسیاری از افراد پس از اعمال کم تهاجمی می توانند زودتر به فعالیت های روزمره بازگردند، اما برای فعالیت های سنگین باید توصیه جراح را رعایت کرد.

آیا جراحی لاپاراسکوپی برای همه افراد مناسب است؟

خیر. نوع بیماری، سابقه جراحی، شرایط عمومی بیمار و پیچیدگی عمل در انتخاب روش جراحی تاثیر دارند.

در برخی موارد جراحی باز گزینه مناسب تری است.

آیا لاپاراسکوپی می تواند جایگزین جراحی باز شود؟

در بسیاری از جراحی ها امکان استفاده از لاپاراسکوپی وجود دارد، اما این روش جایگزین همیشگی جراحی باز نیست.

تصمیم گیری بر اساس نوع بیماری و ارزیابی جراح انجام می شود.

عوارض جراحی لاپاراسکوپی چیست؟

مانند هر عمل جراحی، لاپاراسکوپی نیز می تواند با عوارضی مانند خونریزی، عفونت، آسیب به اندام های داخلی یا عوارض مرتبط با بیهوشی همراه باشد.

احتمال این عوارض به نوع جراحی و شرایط بیمار بستگی دارد.

چه زمانی بعد از لاپاراسکوپی باید به پزشک مراجعه کرد؟

تب، خونریزی قابل توجه، درد شدید یا رو به افزایش، تنگی نفس، استفراغ مداوم یا قرمزی و ترشح غیرطبیعی از محل زخم می تواند نیازمند بررسی پزشکی باشد.